Google Πρωινή υπεργλυκαιμία ,τι μπορεί να συμβαίνει ; | diabetesgr
Home » » Πρωινή υπεργλυκαιμία ,τι μπορεί να συμβαίνει ;

Πρωινή υπεργλυκαιμία ,τι μπορεί να συμβαίνει ;

Written By Alexandros Moumtzis on Δευτέρα, 12 Μαρτίου 2012 | 10:08 μ.μ.


Στα άτομα με διαβήτη συχνά παρατηρείται το φαινόμενο να παρουσιάζουν  υψηλή τιμή σακχάρου το πρωί . Ας εξετάσουμε πιο αναλυτικά τι μπορεί να κρύβεται πίσω από  το παράδοξο αυτό φαινόμενο .

Ας ξεκινήσουμε από το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της νύχτας σταματά η παροχή τροφής και κατά συνέπεια υδατανθράκων δια του στόματος. Το σώμα μας σταματά να δέχεται εξωγενή γλυκόζη . Εφόσον αυτό έχει συμβεί θα πρέπει με κάποιο τρόπο να ενεργοποιηθεί η ενδογενής παράγωγη γλυκόζης.

Η  παροχή γλυκόζης στο αίμα δε μπορεί να σταματήσει και για το λόγο αυτό τίθεται στη κυκλοφορία η ήδη αποθηκευμένη ποσότητα γλυκόζης που βρίσκεται αποθηκευμένη  με τη μορφή γλυκογόνου στο ήπαρ.

 Η επιπλέον ποσότητα γλυκόζης προέρχεται από το ήπαρ ,στη περίπτωση των ατόμων με διαβήτη έχουμε μια υπερέκκριση γλυκόζης που ουσιαστικά αυτή δημιουργεί το πρόβλημα. Σε άτομα με διαβήτη και ιδιαίτερα στη περίπτωση των ατόμων με ΣΔ2 η άνοδος της τιμής της γλυκόζης  μετά τη λήψη τροφής δε οφείλεται αποκλειστικά στην ινσουλινοαντιστάση  ή δυσλειτουργία στη δράση της ινσουλίνης ,αλλά και στην ανικανότητα του ήπατος να σταματήσει την έκκριση αποθηκευμένης γλυκόζης.

Για να γίνει πιο κατανοητό, ας φανταστούμε τη κατάσταση αυτή, ως μια ,κατάσταση ασυνεννοησίας μεταξύ του παγκρέατος και του ήπατος με το ήπαρ να παρακούει τις εντολές που δέεται από το πάγκρεας .

 Έχοντας παραθέσει το σημαντικό αυτό στοιχειό όσο αναφορά τη συμπεριφορά του ήπατος ας ξαναεπανέλθουμε στο αρχικό μας ερώτημα, που οφείλονται οι υψηλές τιμές σακχάρου το πρωί.

Υπάρχουν 3 ξεχωριστοί λόγοι που να προκαλούν τις αυξημένες τιμές σακχάρου το πρωί.

Το φαινόμενο Dawn το (φαινόμενο της αυγής )

Η ποσότητα ινσουλίνης που χρειάζεται για τη διατήρηση της ευγλυκαιμίας είναι μικρότερη μεταξύ 1-3 π.μ. σε  σχέση με τις ώρες 4-8 π.μ., καθώς πριν το ξημέρωμα αυξάνει η έκκριση των  ορμονών (αυξητική ορμόνη και κορτιζόλη) που ανταγωνίζονται την δράση της ινσουλίνης . Το φαινόμενο αυτό προκαλεί υπεργλυκαιμία κατά την έγερση.

 Η αυξημένη δράση ανταγωνιστικών προς την ινσουλίνη ορμονών σε συνδυασμό με τη μειωμένη έκκριση ινσουλίνης δημιουργεί το πρόβλημα.  Το φαινόμενο dawn δε πρόκειται για κάποιο παράδοξο φαινόμενο που προκαλείται αποκλειστικά σε διαβητικά άτομα.

Η έκκριση της αυξητικής ορμόνης αποτελεί  φυσιολογικό  φαινόμενο . Η αυξητική ορμόνη  δίνει εντολή στο ήπαρ να θέσει στη κυκλοφορία γλυκόζη. Η επιπλέον γλυκόζη απαιτείται και για να γίνουν επιδιορθώσεις  στο σώμα μας κατά τη διάρκεια του ύπνου ,αλλά και για να τροφοδοτηθεί το σώμα μας  με ενέργεια που απαιτείται για το πρωινό ξύπνημα. Οι άνθρωποι με διαβήτη, όμως, μπορεί να μην έχουν αρκετή ινσουλίνη για την αντιμετώπιση αυτών των ορμονών .

Πολλοί άνθρωποι υποθέτουν ότι ο ένοχος πίσω από την υψηλή τιμή σακχάρου το  πρωί , ευθύνεται το βραδινό δείπνο . Εάν κατά τη διάρκεια του πρωινού φοβηθείτε από την υψηλή τιμή του σακχάρου και το παραλείψετε το πρόβλημα μπορεί να ενταθεί. Τρώγοντας δίνετε πληροφορία στο σώμα σας ότι ξεκίνησε η χορήγηση  τροφής – υδατανθράκων με αποτέλεσμα , να σταματήσει με το τρόπο αυτό η δράση των ανασταλτικών ορμονών .

Ένας άλλος τρόπος να αποφύγουμε το dawn φαινόμενο είναι να ασκηθούμε κατά τη διάρκεια της ημέρας ,ώστε να αυξηθεί να μειωθεί η ινσουλίνη αντίσταση ( ΣΔ2).

Ισως θα πρέπει να μειώσετε το ποσό των υδατανθράκων στο βραδινό γεύμα και αυξάνοντας  τη ποσότητα της πρωτεΐνης και του λίπους .

Μιλήστε με το γιατρό σας, γιατί μπορεί να απαιτείται κάποια προσαρμογή στη φαρμακευτική θεραπεία .

Το φαινόμενο dawn μπορεί να αυξήσει τη τιμή της γλυκόζης σε σχέση με τη τιμή της, κατά τη μέση της νύχτας κατά 25-35 mg/dl.

Το φαινόμενο dawn μπορεί να δημιουργήσει μεγάλα προβλήματα σε παιδιά και εφήβους μιας που η έκκριση της αυξητικής ορμόνης είναι αυξημένη αφού ο οργανισμός βρίσκεται σε ανάπτυξη  .

Σε περιπτώσει επανειλημμένων υψηλών τιμών το πρωί η χορήγηση Lantus ή χρήση αντλίας μπορεί να βελτιώσει τη κατάσταση.



To φαινόμενο Somogyi

Το φαινόμενο αυτό περιγράφτηκε από έναν Ουγγροαμερικάνο  Dr  michalyi somogyi που  ήταν καθηγητής βιοχημείας  . Ουσιαστικά πρόκειται για μια αντιδραστική υπεργλυκαιμία μετά από υπογλυκαιμία. Στη περίπτωση αυτή κατά τη διάρκεια της νύχτας το σάκχαρο μας πέφτει ώστε να προκαλέσει υπογλυκαιμία. Επειδή κοιμόμαστε με δυσκολία  μπορούμε να την αντιληφτούμε.

Στη συνέχεια το σώμα μας προσπαθεί να αντιδράσει στη κατάσταση αυτή και  δημιουργεί την ακριβώς αντίθετη κατάσταση, ανυψώνοντας τη τιμή του σακχάρου μας στα 200 mg/dl, μιας που και στη περίπτωση αυτή και έπειτα από τη τη δράση ορμονών(γλυκαγόνη,επινεφρίνη και κορτιζόλη ), το ήπαρ απελευθερώνει ποσότητα γλυκογόνου.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονίσω ότι : Το μεν φαινόμενο dawn πρόκειται για μια φυσιολογική κατάσταση που λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια της νύχτας το φαινόμενο somogyi πρόκειται για δικό μας λάθος (man made).

Είτε από υπερβολική χορήγηση ινσουλίνης  είτε από συνεργική δράση αντιδιαβητικών χαπιών ,είτε από μειωμένη λήψη τροφής είτε αλκοόλ  το βράδυ ( προ ύπνου γεύμα!!!! Θυμηθείτε το μην το ξεχνάτε άτομα με διαβήτη  τύπου 1 αλλά και σε άτομα που κάνουν χρήση σουλφουνυλουριών).

Μεγάλη προσοχή απαιτείται  σε άτομα με νευροπάθεια τα όποια έχουν δυσκολία να αντιληφτούν την υπογλυκαιμία και ιδιαίτερα αν αυτή συμβαίνει κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Ο μόνος τρόπος για να ανιχνεύσω το φαινόμενο θα πρέπει να κάνω μέτρηση κατά τη διάρκεια της νύχτας 2-3 το βράδυ  .

Κάποιοι τρόποι που μπορούμε να αποτρέψουμε το φαινόμενο είναι οι ακόλουθοι :

  • Το προ ύπνου γεύμα  πχ: 1 φέτα ολικής άλεσης ψωμί με μαργαρίνη ή γιαούρτι με λίγα καρύδια (υδατάνθρακας +λίπος ή υδατάνθρακας + πρωτεΐνη )
  • Να κοιμηθούμε με μια κάπως υψηλή τιμή σακχάρου ώστε να αποτραπεί η υπογλυκαιμία και να έχει υπόβαθρο να δράσει η ινσουλίνη.

Με τη βοήθεια  των συσκευών συνεχούς μέτρησης της γλυκόζης ,   το φαινόμενο somogyi άρχισε να χάνει την ισχύ του , μιας που υποστηρίζεται ότι η υπεργλυκαιμία οφείλεται σε μειωμένη δράση της ινσουλίνης τις πρωινές ώρες αφού σε πολλά άτομα δεν παρατηρήθηκε η μεσονύκτια υπογλυκαιμία ,αλλά το πρωί εμφάνισαν υψηλή τιμή σακχάρου.

Ο τρίτος λόγος( Waning Insulin) που μπορεί να ευθύνεται για τις υψηλές τιμές της γλυκόζης κατά τη διάρκεια του πρωινού είναι η ποσότητα της ινσουλίνης που έχουμε χορηγήσει το απόγευμα ιδιαίτερα παλαιοτέρα με την χρήση της NPH αυτή έχανε τη λειτουργική της ικανότητα τις πρωινές ώρες αντίστοιχο φαινόμενο μπορεί να παρουσιαστεί και στη περίπτωση που χρησιμοποιούμε αντλία ινσουλίνης  .

Επειδή ίσως έχετε αρχίσει να μπερδεύεστε ο παρακάτω πινάκας θα σας βοηθήσει να καταλάβετε την αίτια που προκάλεσε την υπεργλυκαιμία .



Διερεύνηση πρωινής υπεργλυκαιμίας
.
Βραδινή Κατάκλιση
3 μ.μ.
Πρωί
Φυσιολογική
Φυσιολογική
Υψηλή
Dawn Effect/Waning Insulin
Φυσιολογική
υψηλή
Υψηλότερη
Waning Insulin
Φυσιολογική
χαμηλή
Υψηλή
Somogyi Effect


Μουμτζής Αλέξανδρος
Ιατρός ενδοκρινολόγος ειδικός εφαρμογών διαιτητικής
Share this article :

Δημοφιλή Άρθρα

Η ιστοσελίδα δεν είναι υπεύθυνη για το περιεχόμενο των εξωτερικών συνδέσεων ,είτε των διαφημισεων που περιέχει.

Αρχειοθήκη ιστολογίου

 
Support : Creating Website | Johny Template | Mas Template
Copyright © 2013. diabetesgr - All Rights Reserved
Template Created by Creating Website Published by Mas Template
Proudly powered by Blogger